آمپرمتر چیست و چه کاربردی دارد؟
لغت ammeter از كلمه amper مشتق شده است. توجه كنید كه حرف P در كلمه amper حذف شده است و فقط دو حرف اول این كلمه در لغت ammeter بكار رفته است.
ما هرگز نمیتوانیم الكترون ها یا پروتون ها را دیده یا لمس كنیم. به همین دلیل نمی توانیم آنها را بشماریم. در نتیجه به ابزاری احتیاج داریم تا بتوانیم آن ها را بشماریم. شدت روشنایی لامپ مشخصاتی از شدت جریان را به ما نشان می دهد، ولی دو نقص اصلی دارد. اول این كه نمی تواند شدت جریان را در واحدی كه به آسانی قابل یادداشت و مقایسه با اندازه گیری شدت جریان در محل ها و زمان های دیگر است، اندازه بگیرد. همچنین در شدت جریان های معین می توان از آن استفاده كرد. اگر مقدار شدت جریان خیلی كم باشد، لامپ روشن نمی شود و اگر شدت جریان خیلی زیاد باشد، لامپ می سوزد. برای رفع نقص اول به ابزاری احتیاج داریم كه به ما نشان دهد، چند آمپر (چند كولن الكترون در هر ثانیه) در مدار جریان دارد. دستگاه مخصوصی كه این اندازه گیری را انجام می دهد، آمپر متر (ammetr) نامیده می شود.
ما هرگز نمیتوانیم الكترون ها یا پروتون ها را دیده یا لمس كنیم. به همین دلیل نمی توانیم آنها را بشماریم. در نتیجه به ابزاری احتیاج داریم تا بتوانیم آن ها را بشماریم. شدت روشنایی لامپ مشخصاتی از شدت جریان را به ما نشان می دهد، ولی دو نقص اصلی دارد. اول این كه نمی تواند شدت جریان را در واحدی كه به آسانی قابل یادداشت و مقایسه با اندازه گیری شدت جریان در محل ها و زمان های دیگر است، اندازه بگیرد. همچنین در شدت جریان های معین می توان از آن استفاده كرد. اگر مقدار شدت جریان خیلی كم باشد، لامپ روشن نمی شود و اگر شدت جریان خیلی زیاد باشد، لامپ می سوزد. برای رفع نقص اول به ابزاری احتیاج داریم كه به ما نشان دهد، چند آمپر (چند كولن الكترون در هر ثانیه) در مدار جریان دارد. دستگاه مخصوصی كه این اندازه گیری را انجام می دهد، آمپر متر (ammetr) نامیده می شود.
انواع آمپر متر
انواع آمپر متر عبارتند از:
- آمپر متر عقربه ای: اولین نسل آمپر متر ها که غیر دیجیتال بودند؛ امروزه استفاده از این مدل منسوخ شده است.
- آمپر متر ساده: دومین نوع آمپر متر که امروزه با دستگاه مولتی متر یکی شده و از آن برای سنجش آمپر هم استفاده می شود.
- کلمپ آمپر متر: نوع امروزی آمپر متر ها که داری یک کلمپ یا حلقه برای قرار گیری کابل و سنجش آمپر آن است. استفاده از این مدبل راحت تر می باشد.
اصول كار آمپرمتر
آمپرمتر مقدار شدت جریانی را كه از آن می گذرد، بوسیله یك عقربه كه در روی صفحه درجه بندی شده حركت می كند، نشان می دهد. میزان انحراف عقربه آمپرمتر با تعداد الكترون هایی كه از این دستگاه می گذرند، نسبت مستقیم دارد. یعنی نشان می دهد كه چه مقدار بار الكتریكی در ثانیه از آن عبور می كند.طرز استفاده از آمپرمتر ساده
آمپرمتر از خیلی جهات شبیه كنتور آب است كه میزان آب مصرف شده منازل را اندازه می گیرد. هر دو دستگاه (آمپرمتر و كنتور آب) باید طوری در مدار قرار گیرند كه جریان های الكتریسیته و آب از آن ها بگذرد، تا بتوان شدت جریان را اندازه گرفت. تمام آبی كه از لوله اصلی وارد خانه می شود، باید از كنتور آب عبور كند. آمپرمتر نیز باید طوری قرار گیرد كه تمام جریان الكتریسته از ان بگذرد، تا بتوان تمام شدت جریان الكتریكی را بوسیله آن اندازه گرفت. این نوع اتصال را اتصال متوالی یا سری می گویند. یعنی اجزا تشكیل دهنده مدار در یك خط مستقیم (یك مسیر هدایت كننده) به یكدیگر اتصال دارند.مراحل قرار دادن آمپرمتر ساده در مدار
برای قرار دادن آمپرمتر در مدار متوالی به ترتیب زیر عمل كنید.- نیروی خارجی را كه به مدار وارد می شود، قطع كنید.
- آن قسمت از مدار را كه آمپرمتر در آن قرار دارد، باز كنید یا ببرید.
- انتهای مثبت آمپر متر را به سیمی كه به قطب مثبت پیل می رود، وصل كنید.
- انتهای منفی آمپرمتر را به سیمی كه به قطب منفی پیل می رود، وصل كنید.
روش کار با آمپرمتر ساده
- یك آمپرمتر ساده را بردارید. در انتخاب دستگاه اندازه گیری دقت كنید كه شدت جریان مدار نباید بیش از حد تعیین شده برای اندازه گیری باشد. زیرا آمپرمتر بر حسب درجه بندی خود، شدت جریانهای معینی را میتواند اندازه بگیرد. در مورد این آزمایش میتوانید فرض كنید كه آمپرمتر دارای توانایی كافی برای اندازه گیری شدت جریان میباشد.
- فیش قرمز را به جك قرمز و فیش سیاه را به جك سیاه وصل كنید.
- مطمئن شوید كه به مدار انرژی داده نمیشود. كلید مدار باید باز باشد (به خاطر حفظ جان خود هیچگاه سعی نكنید كه آمپرمتر را در مداری كه انرژی الكتریكی در آن جریان دارد قرار دهید).
- با جدا كردن سیم رابط بین T2 و T1 مدار را باز كنید. با قرار گرفتن آمپرمتر بین این دو نقطه مدار كامل میشود.
- با رعایت پلاریته، فیش سیاه را به T1 و فیش قرمز را به T2 وصل كنید. اگر پلاریته مناسب در نظر گرفته نشود، عقربه آمپرمتر به طرف چپ منحرف شده و این عمل موجب خرابی دستگاه اندازه گیری خواهد شد.
- كلید مدار را ببندید و درجهای را كه آمپرمتر نشان میدهد بخوانید. همیشه از روبرو به صفحه درجه بندی شده آمپرمتر نگاه كنید و هیچوقت تحت هیچ زاویهای درجه آمپرمتر را نخوانید.
- درجهای را كه خواندهاید، یادداشت كنید.
- كلید مدار را باز كنید.
روش کار با کلمپ آمپرتر
روش کار با کلمپ آمپرمتر بسیار ساده تر از آمپرمتر می باشد. می توان کابل را از طریق درون حلثه رد کرد و مقدار آمپر در حال جریان را از صفحه نمایش مشاهده کرد.
خطای دستگاه اندازه گیری (Meter Tolrances)
باید توجه داشت كه در یك مدار معین آمپرمترهای مختلف، اندازه شدت جریان را با كمی اختلاف نشان میدهند. این امر بدان دلیل است كه مقداری از انرژی كه در مدار جریان دارد، برای بكار انداختن آمپرمتر مصرف میشود و همه آمپرمترها هم یكسان نیستند. همچنین به علت اختلافی كه در ساختمان آمپرمتر و تلف شدن انرژی وجود دارد، شدت جریانی را كه در روی آمپرمتر میخوانید، تقریبی است. دستگاه اندازه گیری درست است كه حدود خطای آن 0± در صد اندازه واقعی باشد. یعنی اگر شدت جریان اصلی 100 آمپر باشد، روی دستگاه آمپرمتر حدود 9 تا 10 آمپر را می خوانید.
این مقاله را بخوانید: علت نشتی گاز و نشت ياب ها در خطوط لوله گاز
نظر خود را بنویسید